Szybka kolej zmieni województwo kujawsko-pomorskie

Dzięki realizacji założeń Zintegrowanej Sieci Kolejowej (ZSK) Bydgoszcz, Toruń, Grudziądz i inne miasta regionu zyskają lepsze połączenia z największymi ośrodkami w Polsce. Przez województwo kujawsko-pomorskie przebiegnie m.in. Centralna Magistrala Kolejowa – Północ (CMK – Północ), która stanie się kluczową arterią łączącą region z Łodzią, Warszawą i Trójmiastem. Łącznie w województwie ma powstać około 330 km nowych linii.

Kwestie proponowanych założeń Zintegrowanej Sieci Kolejowej (ZSK) oraz Horyzontalnego Rozkładu Jazdy (HRJ) dla województwa kujawsko-pomorskiego były przedmiotem spotkania, w którym udział wzięli m.in. Piotr Całbecki – marszałek województwa kujawsko-pomorskiego, Michał Sztybel – wojewoda kujawsko-pomorski, Michał Jasiak – Port Polska, zastępca dyrektora Podprogramu Kolejowego oraz Rafał Banaszkiewicz – pełnomocnik zarządu ds. przygotowania inwestycji w PKP PLK.

Spotkanie było okazją do wskazania przewidzianych w ZSK kierunków rozwoju infrastruktury i połączeń kolejowych w województwie. Planowane inwestycje mają poprawić dostępność transportową regionu, wzmocnić powiązania między jego największymi miastami oraz ułatwić podróże w kierunku Warszawy, Trójmiasta, Poznania i południowej Polski.

Nowe linie i modernizacja infrastruktury kolejowej

Jednym z najważniejszych przedsięwzięć przewidzianych w ZSK jest budowa Centralnej Magistrali Kolejowej – Północ, czyli linii Kolei Dużych Prędkości, której realizacja otrzymała wysoki priorytet po 2035 r. Trasa ta, po planowanej korekcie na środkowym odcinku między Lipnem a Grudziądzem, docelowo połączy szybką koleją Toruń w osi północ – południe w kierunku Trójmiasta i Warszawy oraz południowej Polski, a także dzięki łącznikowi i nowemu mostowi na Wiśle usprawni połączenie Włocławka z nowym lotniskiem i Warszawą. Plan zakłada wykorzystanie dotychczasowych prac studialnych i kontynuację trwającego studium techniczno-ekonomiczno-środowiskowego (STEŚ).

Jednocześnie gruntowną modernizację przejdzie linia kolejowa nr 18 między Bydgoszczą a Toruniem, na której podniesiona zostanie prędkość pociągów do 200 km/h. Poprawi to połączenie dwóch największych miast województwa i skróci czas przejazdu dla najszybszych połączeń do 30 minut.

Przedłużenie linii CMK-Północ w kierunku Gdańska będzie powiązane z modernizacją i częściowo nowym przebiegiem trasy między Bydgoszczą a Grudziądzem, w tym z włączeniem do sieci kolejowej Świecia. W efekcie zarówno Bydgoszcz, jak i Toruń uzyskają bardzo dobre połączenia z Trójmiastem.

Centralna Magistrala Kolejowa – Północ nie będzie jedyną ważną arterią transportową przebiegającą przez region. ZSK zakłada przebieg w kujawsko-pomorskim również Magistrali Bałtyk – Czechy, Magistrali Północ – Południe oraz Magistrali Węglowej. Uzupełnieniem sieci będzie nowa linia kolejowa Kruszwica – Radziejów – Włocławek.

Bydgoszcz i Toruń w sieci szybkich połączeń

Zgodnie z założeniami Zintegrowanej Sieci Kolejowej mieszkańcy Bydgoszczy zyskają dostęp do nowych szybkich połączeń dzięki włączeniu miasta do nowej Magistrali Bałtyk – Czechy, prowadzącej od Trójmiasta przez Poznań do Wrocławia, a następnie w kierunku Czech, Sudetów, Opola i Katowic. Trasa ma przebiegać m.in. przez Żnin i Szubin, poprawiając dostępność kolejową tej części województwa.

Nowy korytarz transportowy połączy Bydgoszcz i Toruń z Płockiem, Łodzią, Częstochową i Katowicami. Modernizacja ciągu Toruń – Bydgoszcz – Piła – Szczecin ma natomiast zapewnić mieszkańcom bardziej konkurencyjne czasy przejazdu do Szczecina i Gorzowa Wlkp.

CMK-Północ zostanie powiązana z Magistralą Bałtyk – Czechy, co ma wzmocnić połączenia województwa zarówno w kierunku północnym, jak i południowym. Tym samym obsługa Bydgoszczy i Torunia będzie realizowana przez dwa niezależne korytarze, umożliwiające włączenie obu miast do sieci Kolei Dużych Prędkości.

Rozwój nowych korytarzy i modernizacja istniejących linii przełożą się na krótsze czasy przejazdów dla mieszkańców województwa kujawsko-pomorskiego. Według przeprowadzonych analiz dla najszybszych pociągów przewidziano następujące czasy przejazdu z Bydgoszczy:

do Torunia – około 30 minut;
do Poznania – około 45 minut;
do Gdańska – około 60 minut;
do Warszawy i Wrocławia – około 100 minut.
W przypadku Torunia zakładane czasy przejazdu dla najszybszych połączeń wyniosą:

do Bydgoszczy – około 30 minut;
do Gdańska – około 45 minut;
do Poznania – około 70 minut;
do Warszawy – około 75 minut;
do Wrocławia – około 130 minut.
Analizy wskazują również na skrócenie średniego czasu podróży do 22 największych miast i aglomeracji w Polsce: o około 42% w przypadku podróży z Bydgoszczy i o około 39% w przypadku podróży z Torunia.

Do sieci kolejowej włączone zostaną także nowe miasta i powiaty, w tym Świecie, Żnin i Radziejów, a odcinek Gniezno – Żnin – Bydgoszcz zgodnie z planem ZSK będzie dostosowany do prędkości 250 km/h i połączony z linią Y.

Kolej także dla przewozów towarowych

Rozwój sieci kolejowej w województwie kujawsko-pomorskim obejmie nie tylko przewozy pasażerskie. Kluczową rolę dla transportu towarów z polskich portów przy wykorzystaniu nowych korytarzy towarowych będzie odgrywać bydgoski węzeł kolejowy. ZSK przewiduje rozwój Magistrali Węglowej jako ważnego korytarza transportowego obsługującego polskie porty. Planowane jest również powstanie nowoczesnych terminali intermodalnych w Emilianowie pod Bydgoszczą oraz we Włocławku i Grudziądzu.

Dodatkowe możliwości przewozowe dla południowej części województwa ma zapewnić nowy ciąg kolejowy Inowrocław – Kruszwica – Radziejów – Włocławek – Płock. Rozwój kilku uzupełniających się korytarzy kolejowych na terenie województwa kujawsko-pomorskiego, zwiększy możliwości prowadzenia ruchu różnymi trasami.

Rozkład jazdy dopasowany do potrzeb pasażerów

Rozwój infrastruktury kolejowej dopełni planowany do wprowadzenia już od przełomu 2034 i 2035 roku Horyzontalny Rozkład Jazdy (HRJ). Dla pasażerów z Torunia, Bydgoszczy, Grudziądza i wszystkich powiatów kujawsko-pomorskiego oznaczało to będzie cykliczny, stały i dostosowany do potrzeb mieszkańców rozkład jazdy, a także atrakcyjną ofertę przewozową, którą zaproponują przewoźnicy dalekobieżni i regionalni.

Pociągi regionalne będą kursować nawet co 30 minut i częściej, a miasta takie jak Grudziądz, Włocławek, Nakło nad Notecią i Inowrocław, Tuchola, czy Lipno, będą połączone pociągami co godzinę. Połączenia regionalne przewidziane są także dla linii z perspektywą rewitalizacji – uwzględniając planowane w przyszłości uruchomienie przewozów na liniach do Żnina, Szubina, Sępólna Krajeńskiego, Kruszwicy czy na linii z Brodnicy do Działdowa.

Bydgoszcz uzyska połączenia z Warszawą, Poznaniem i Łodzią co 1 h, a co 2 h z Krakowem Lublinem, Kołobrzegiem, Szczecinem, Zieloną Górą, Krakowem i Katowicami.

Z Torunia co 1 h odjadą pociągi w kierunku Warszawy, Lublina i Łodzi, a co 2 h do Wrocławia, Poznania, Kołobrzegu, Krakowa i Katowic. Poprawi się również oferta dla mieszkańców Grudziądza – miasto otrzyma połączenia w kierunku Warszawy, Łodzi, Olsztyna, Gdańska i Szczecina. Założenia HRJ uwzględniają również zapewnienie dogodnych przesiadek w kierunkach, które nie są obsługiwane bezpośrednio.

O Zintegrowanej Sieci Kolejowej

Zintegrowana Sieć Kolejowa (ZSK) to długofalowy plan rozwoju sieci kolejowej w Polsce, wskazujący kierunki inwestycji infrastrukturalnych w kolejnych dziesięcioleciach. Uwzględnia potrzeby transportowe regionów, uwarunkowania gospodarcze oraz kwestie związane z bezpieczeństwem państwa.

O Horyzontalnym Rozkładzie Jazdy

Horyzontalny Rozkład Jazdy od 2035 roku zapewni przejrzysty, cykliczny i przewidywalny rozkład jazdy, ułatwiający planowanie podróży koleją. Nowy rozkład, wzorowany na rozwiązaniach stosowanych w Szwajcarii i Austrii, skoordynuje połączenia dalekobieżne, regionalne i aglomeracyjne, a także wskaże, gdzie potrzebne są nowe lub częstsze połączenia i jaka infrastruktura jest niezbędna do ich obsługi.

O Centrum Transportu i Mobilności

W przygotowanie ZSK i HRJ zaangażowani byli eksperci Centrum Transportu i Mobilności (CTM) Port Polska. Zespół łączy kompetencje z zakresu analiz strategicznych, planowania transportu, projektowania i doradztwa. Tworzą go planiści transportu, projektanci, analitycy i ekonomiści, którzy łączą analizę danych oraz planowanie systemowe z doświadczeniem projektowym i wdrożeniowym.

Efektem ich pracy są narzędzia analityczne, wytyczne i projekty, które mają wspierać realizację krajowych i regionalnych strategii transportowych.