Nowoczesna i bezpieczna kolej. Inwestycje Ministerstwa Infrastruktury oraz PKP PLK przynoszą efekty.

Zwiększenie poziomu bezpieczeństwa pasażerów, maszynistów oraz użytkowników dróg to jeden z priorytetów Ministerstwa Infrastruktury i PKP Polskich Linii Kolejowych S.A. Konsekwentnie wdrażane programy modernizacyjne, innowacje technologiczne oraz cyfryzacja przynoszą wymierne rezultaty.

Mniej wypadków i likwidacja wąskich gardeł

Dane z Bazy Wypadków PKP PLK wskazują na wyraźny trend spadkowy w liczbie najpoważniejszych zdarzeń na przejazdach kolejowo-drogowych. W latach 2023 i 2025 odnotowano zaledwie po jednym takim wypadku, a w 2022 roku nie było ich wcale. Sukces ten jest efektem m.in. konsekwentnej likwidacji skrzyżowań w poziomie torów i zastępowania ich obiektami wielopoziomowymi. Na koniec 2015 roku w Polsce funkcjonowało 12 744 przejazdów, natomiast pod koniec 2025 roku liczba ta spadła do 11 311. Wynik ten jest szczególnie znaczący, biorąc pod uwagę jednoczesne przywracanie ruchu na wielu liniach lokalnych.

Kluczowym elementem strategii jest eliminacja błędu ludzkiego poprzez automatyzację. Udział przejazdów najwyższej kategorii A spadł w ciągu dekady z 2458 do 1928 na rzecz bezpieczniejszych, sterowanych automatycznie przejazdów kategorii B i C. Dodatkowo zarządca sukcesywnie powiązuje urządzenia sterowania ruchem kolejowym (SRK) z rogatkami na przejazdach kat. A (641 takich powiązań w latach 2015–2024, 43 w roku ubiegłym oraz 70 planowanych na rok bieżący), co uniemożliwia podanie sygnału zezwalającego na jazdę pociągu przy otwartym przejeździe.

Nowoczesne technologie w walce z nieodpowiedzialnością kierowców

Zdarzenia na przejazdach generują około 35% wszystkich wypadków kolejowych, a ich główną przyczyną pozostaje zachowanie kierowców. Aby przeciwdziałać łamaniu przepisów, PKP PLK wdrażają nowoczesne systemy ochrony i nadzoru:

• System Red Light oraz ANPR: Trwa pilotaż systemu na 5 przejazdach, a do końca lipca dołączy do nich 5 kolejnych. Trwa również dialog techniczny mający na celu włączenie do systemu kamer PKP PLK (z puli ok. 2500 urządzeń) w celu automatycznego przesyłania danych o wykroczeniach bezpośrednio do GITD i policji.
• Innowacje na przejazdach pasywnych: Trwają próby m.in. aktywnego znaku B-20 STOP z pulsującym podświetleniem (pilotaż obejmuje 85 przejazdów), systemu ostrzegania dźwiękowego i świetlnego AMSTAD oraz systemu detekcji przeszkód na torach KYOSAN 2D. Testowana jest także zmiana światła czerwonego migającego na ciągłe, co wyeliminuje mylenie go przez kierowców ze światłem ostrzegawczym.

Niezmiennie kluczową rolę odgrywa wdrożony w 2018 roku system „Żółtej Naklejki”. Przez blisko 8 lat działania operatorzy numeru 112 przyjęli prawie 50 tys. zgłoszeń, co pozwoliło zapobiec dokładnie 1728 wypadkom poprzez wstrzymanie ruchu pociągów lub ograniczenie ich prędkości.

Cyfrowy skok technologiczny: wdrożenie GSM-R

Równolegle polska kolej przechodzi fundamentalną transformację cyfrową. Po uruchomieniu systemu GSM-R w grudniu 2025 roku w rejonie Warszawy i Trójmiasta, od 22 lutego 2026 roku PKP PLK rozpoczęły jego eksploatację wstępną na kolejnych 11 odcinkach (m.in. na trasach Warszawa – Terespol, Żyrardów – Łódź Widzew czy magistrali E30 Opole – Wrocław – Bielawa Dolna). Od 8 marca 2026 roku system działa już w pełnej, docelowej formule, obejmując łącznie około 1500 km linii.

GSM-R, stanowiący wraz z ETCS fundament Europejskiego Systemu Zarządzania Ruchem Kolejowym (ERTMS), zapewnia cyfrową i w pełni bezpieczną łączność. Eliminuje to ryzyka związane z nieuprawnionym dostępem oraz minimalizuje zakłócenia, podnosząc polską kolej do najwyższych standardów europejskich.