W grudniu PKP Intercity wprowadzi nowy sposób organizacji połączeń dalekobieżnych. Pociągi będą kursować na stałych, oznaczonych numerami trasach, w regularnych odstępach czasu. Nowy układ wpisuje się w założenia Horyzontalnego Rozkładu Jazdy (HRJ), który ma stać się podstawą planowania oferty kolejowej w nadchodzących latach. Docelowo przesiadki mają być wygodniejsze, a rozkład jazdy – przewidywalny i stabilny przez lata.
Numery linii i schemat tras, które PKP Intercity wprowadzi 13 grudnia, nawiązują do sieci połączeń zaproponowanej w HRJ na rozkład jazdy 2034/2035, czyli po planowanym uruchomieniu Kolei Dużych Prędkości z Warszawy przez Łódź do Wrocławia i Poznania.
HRJ to długoterminowa koncepcja rozwoju pasażerskich połączeń kolejowych w kraju. Jej celem jest stworzenie spójnej sieci, łączącej kolej dalekobieżną z regionalną i aglomeracyjną. Projekt wskazuje, gdzie potrzebne są nowe lub częstsze połączenia, jak powinny być skoordynowane oraz jakie inwestycje infrastrukturalne umożliwią ich uruchomienie.
Co istotne, to że dziś PKP Intercity obsługuje daną trasę nie oznacza, że przewoźnik będzie ją obsługiwał również po 2030 roku. Wtedy nastąpi kolejny etap otwarcia rynku kolejowych przewozów pasażerskich na konkurencję. Zmiany wynikają z unijnych regulacji, w tym IV pakietu kolejowego.
Rewolucja korzystna dla pasażerów
Jedną z najważniejszych zmian będzie odejście od planowania połączeń wyłącznie w perspektywie kolejnego rocznego rozkładu jazdy. HRJ zakłada stworzenie stabilnej oferty, znanej z wieloletnim wyprzedzeniem. Pasażerowie mają zyskać większą pewność, że połączenia, z których korzystają, zostaną utrzymane.
– Pociągi na stałych trasach będą kursować w równych odstępach czasu i łatwych do zapamiętania godzinach, np. równo co godzinę lub co dwie. Taki cykliczny rozkład sprawia, że planowanie podróży staje się intuicyjne, a pasażer nie musi każdorazowo sprawdzać skomplikowanych tabel i uczyć się godzin odjazdów na pamięć. Jeśli nie zdąży na pociąg, to wie, kiedy przyjedzie następny – mówi Piotr Rachwalski, Port Polska, członek zarządu ds. kolei spółki Centralny Port Komunikacyjny.
HRJ zakłada skoordynowanie trzech kategorii połączeń dalekobieżnych: ekspresowych, pośpiesznych i pośpiesznych uzupełniających. Celem jest nie tylko usprawnienie podróży między największymi aglomeracjami, lecz także ułatwienie mieszkańcom średnich i mniejszych miast dostępu do kolei dalekobieżnej. Docelowo z takiej oferty mają móc korzystać mieszkańcy każdego powiatu – bezpośrednio lub dzięki dogodnym przesiadkom z pociągów regionalnych i autobusów.
Kluczową rolę w tym systemie odegra linia „Y”, która ma połączyć Warszawę przez nowe lotnisko i Łódź z Wrocławiem oraz Poznaniem. HRJ przewiduje skoordynowanie połączeń Kolei Dużych Prędkości z pociągami kursującymi po istniejącej sieci kolejowej. Zakłada również uruchomienie AeroExpressów między Warszawą, nowym lotniskiem a Łodzią.
HRJ zdeterminuje kierunek inwestycji
HRJ zmienia również podejście do rozwoju infrastruktury. Najpierw określana jest docelowa oferta przewozowa, a następnie potrzeby inwestycyjne. Nie chodzi wyłącznie o nowe linie, ale również o dodatkowe perony, rozjazdy czy urządzenia sterowania ruchem, które pozwolą zwiększyć przepustowość istniejącej sieci.
Zaktualizowana koncepcja uwzględnia ponad 2500 uwag zgłoszonych podczas konsultacji społecznych i uzgodnień z organizatorami transportu. W ich wyniku zaproponowano m.in. więcej połączeń ekspresowych oraz nowe połączenie Kotliny Kłodzkiej przez Nysę i Opole w kierunku Warszawy czy szereg połączeń sezonowych.
Wiele instytucji, wspólny projekt
HRJ powstał na zlecenie Ministerstwa Infrastruktury. Prace prowadził 20-osobowy zespół ekspertów Portu Polska, PKP Polskich Linii Kolejowych oraz Centrum Unijnych Projektów Transportowych. Nadzór nad projektem objął Urząd Transportu Kolejowego.
Port Polska i CUPT wspierają również Ministerstwo Infrastruktury przy przygotowaniach do nowej organizacji rynku przewozów dalekobieżnych od 2030 roku. CUPT jest odpowiedzialny m.in. za przygotowanie przetargowego procesu wyboru nowych operatorów czy wstępne konsultacje rynkowe z podmiotami zainteresowaniem startem w takich przetargach. W ramach współpracy Port Polska i CUPT część rozwiązań z HRJ będzie mogła zostać wdrożona już w okresie od grudnia 2030 roku.
Centrum Transportu i Mobilności
Na bazie doświadczeń z prac nad HRJ i Zintegrowaną Siecią Kolejową w ramach programu Port Polska powstało Centrum Transportu i Mobilności (CTM), integrującego funkcje zespołu analiz strategicznych, centrum kompetencji i zespołu projektowo-doradczego.
CTM tworzą planiści transportu, projektanci, analitycy i ekonomiści. Dysponując szerokim doświadczeniem zawodowym, łączą analizę danych i planowanie systemowe z doświadczeniem projektowym i wdrożeniowym. Rezultatem jest szereg narzędzi analitycznych, wytycznych i projektów wypracowanych przez zespół CTM, których wykorzystanie umożliwi skuteczną realizację krajowych i regionalnych strategii transportowych.
Więcej o Horyzontalnym Rozkładzie Jazdy na dedykowanej witrynie: https://hrj.gov.pl/
Link do schematu dalekobieżnej oferty przewozowej w horyzoncie 2035 roku: https://hrj.gov.pl/wp-content/uploads/2026/06/HRJ2_Schemat_polaczen_dalekobieznych_2035.png
Link do schematu regionalnych ofert przewozowych w horyzoncie lat 2030-2040: hrj.gov.pl/wp-content/uploads/2026/06/HRJ2_Schemat_polaczen_regionalnych.png
